Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την Τρίτη την κατάργηση των κυρώσεων που επιβλήθησαν στην κεντρική τράπεζα της Βενεζουέλας και σε τρία ακόμη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας. Η απόφαση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου σταδιακής εξομάλυνσης των διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, μετά την αποκατάσταση των σχέσεων που είχαν διακοπεί το 2019.
Η στρατηγική άρση των κυρώσεων και τα οικονομικά οφέλη
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μερική χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων που εφαρμόζονταν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, με στόχο την ενίσχυση της εύθραυστης οικονομίας της χώρας. Η νέα απόφαση επιτρέπει πλέον στα βασικά κρατικά τραπεζικά ιδρύματα να χρησιμοποιούν δολάρια και να επανενταχθούν στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την απευθείας διαχείριση των σημαντικών εσόδων που προέρχονται από τις πετρελαϊκές εξαγωγές, δίνοντας τη δυνατότητα ενίσχυσης της οικονομίας μέσω της κατευθέτευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την κεντρική τράπεζα. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι οι περιορισμοί και η γραφειοκρατία που συνόδευαν τις προηγούμενες κυρώσεις είχαν επιβραδύνει σημαντικά τα επενδυτικά σχέδια και τις διοχετεύσεις κεφαλαίων.
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει επίσης στην τόνωση του ενεργειακού τομέα και στη στήριξη της μεταβατικής κυβέρνησης της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγεζ. Η εξέλιξη έρχεται μετά την επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου, κατά την οποία απομακρύνθηκε από την εξουσία ο πρώην πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο, ενώ οι ΗΠΑ ανέλαβαν τον έλεγχο των εσόδων από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της χώρας. Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές έχουν δώσει άδειες για συνεργασία με το κρατικό πετρελαϊκό δυναμικό, ενώ έχουν προχωρήσει συμφωνίες για εξαγωγές χρυσού και αύξηση της παραγωγής ενέργειας.
Το πλαίσιο της κοινωνικής δυσαρέσκειας και τα μισθολογικά ζητήματα
Η απόφαση λαμβάνεται σε περίοδο έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας στη Βενεζουέλα, καθώς δημόσιοι υπάλληλοι διαδήλωσαν στο Καράκας διαμαρτυρόμενοι για τους εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς. Τα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων κυμαίνονται γύρω στα 160 δολάρια μηνιαίως, ποσό σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ιδιωτικού τομέα, δημιουργώντας ένα χάσμα που προκαλεί ευρεία διαμαρτυρία. Η Ροντρίγεζ έχει δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει σε αυξήσεις μισθών από την 1η Μαΐου, καλώντας παράλληλα τους πολίτες να ασκήσουν πίεση για περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων. Η κυβέρνηση του Καράκας βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να αυξήσει την κυκλοφορία χρήματος, με κίνδυνο νέας έκρηξης πληθωρισμού, είτε να διατηρήσει χαμηλούς μισθούς, προκαλώντας έντονες κοινωνικές αντιδράσεις. Η απόφαση των ΗΠΑ φαίνεται να δίνει προσωρινή διέξοδο στην πίεση αυτή.
Η διατήρηση του αμερικανικού ελέγχου μέσω των ειδικών αδειών
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρά τη χαλάρωση των κυρώσεων, αυτές δεν αίρονται πλήρως. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να ελέγχουν τη διαδικασία μέσω ειδικών αδειών που χορηγούνται προς συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, διατηρώντας σημαντική επιρροή στην οικονομική πορεία της Βενεζουέλας. Αυτή η κινητικότητα αποτελεί μέρος ενός πιο ευρύτερου σχεδίου αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Καράκας, το οποίο περιλαμβάνει σταδιακές διαπραγματεύσεις και αμοιβαία υποχωρήσεις. Το τελευταίο διάστημα, η διπλωματική εξέλιξη έχει κερδίσει νέα δυναμική, ιδιαίτερα μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών τον Μάρτιο για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων που είχαν διακοπεί το 2019. Ωστόσο, τα βαθιά οικονομικά προβλήματα της Βενεζουέλας παραμένουν πολυσύνθετα και δεν επιλύονται οριστικά από τη μερική χαλάρωση των κυρώσεων.
