Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης καταδίκασε χθες Τρίτη τον τούρκο δημοσιογράφο Ζαφέρ Αράπκιρλι σε δυόμισι χρόνια φυλάκισης για «διασπορά παραπλανητικών πληροφοριών» μέσω σχολίων που δημοσίευσε στο X σχετικά με τις συγκρούσεις στη Συρία. Ο σχολιαστής της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας BirGün αντιμετωπίζει σοβαρές κατηγορίες που αφορούν τα αιματηρά επεισόδια μετά την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από διεθνείς οργανισμούς και ανθρωπιστικές ενώσεις που καταγγέλλουν την καταπίεση της δημοσιογραφικής ελευθερίας στη χώρα.
Τι είπε ο δημοσιογράφος στο δικαστήριο
Ο Αράπκιρλι, με καριέρα 42 χρόνων στη δημοσιογραφία, δήλωσε ότι δεν θα υπερασπιστεί καν τον εαυτό του για τις κατηγορίες σε βάρος του, τις οποίες χαρακτήρισε ανυπόστατες και αφορμή για μεγαλύτερη καταπίεση. Απευθυνόμενος στο δικαστήριο, ζήτησε να καταγγείλει ό,τι περιγράφει ως το πραγματικό έγκλημα: την καταδυνάστευση της κοινής γνώμης σε «βαθύ σκοτάδι» μέσω της εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης. Η δήλωσή του, σύμφωνα με την ΜΚΟ Ένωση για τη Μελέτη των Μέσων Ενημέρωσης και του Δικαίου (MLSA), αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα ενάντια στη χρήση της δικαιοσύνης ως εργαλείο κατασιγής. Ωστόσο, το δικαστήριο τον αθώωσε για τη δεύτερη κατηγορία, αυτήν της «υποκίνησης μίσους», χωρίς να αναιρέσει τη συνολική ετυμηγορία για παραπληροφόρηση.
Οι κατηγορίες και ο συριακός πλαίσιο
Ο δημοσιογράφος είχε παραπεμφθεί σε δίκη για σχόλια που δημοσίευσε στο X σχετικά με τα πολύνεκρα επεισόδια στη Συρία μετά την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ. Οι δημοσιεύσεις του αναφέρονταν κυρίως στις συγκρούσεις ανάμεσα σε οπαδούς του πρώην προέδρου και δυνάμεις που υποστηρίζουν τη νέα συριακή εξουσία υπό τον πρόεδρο Αχμεντ Αλ Σάρα, ιδιαίτερα σε πόλεις και χωριά με αλαουίτικο πληθυσμό κατά πλειονότητα. Η Τουρκία, η οποία παρείχε υποστήριξη στην ανταρτική επιχείρηση που ανέτρεψε τον Ασαντ, διατηρεί έκτοτε εξαιρετικά στενές σχέσεις με τη νέα εξουσία, γεγονός που δημιουργεί πολύπλοκα πεδία γεωπολιτικής και ενδιαφέροντος.
Αντιδράσεις διεθνών οργανισμών
Ο Ερόλ Εντέρογλου, στέλεχος της διεθνούς ΜΚΟ Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters sans frontières, RSF) στη Τουρκία, στηλίτευσε την ετυμηγορία με έντονη κριτική. Τόνισε ότι σκοπός της δίκης είναι «να στερηθεί τον κοινωνικό του ρόλο ένας δημοσιογράφος με καριέρα 42 χρόνων», στέλνοντας μήνυμα τρόμου σε άλλους δημιουργούς περιεχομένου και ερευνητές. Η θέση της RSF είναι δημόσια και αποσκοπεί να εκθέσει τις συστηματικές παραβιάσεις. Το κύριο επιχείρημα του Εντέρογλου εστιάζεται στο ότι «η δημοσιογραφία δεν θα μπορέσει να πάψει να είναι επικίνδυνο επάγγελμα όσο δεν τερματίζεται η εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης» στη χώρα.
Διαδικαστικά βήματα και συνέπειες
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξής του στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP), ο Αράπκιρλι δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης του δικαστηρίου, παρότι οι ποινές τριών ετών και κάτω σπανίως εφαρμόζονται στην πράξη στη Τουρκία. Ωστόσο, αυτές οι καταδίκες έχουν δυσκολευτικές συνέπειες: υποχρεώνουν τους καταδικασθέντες να παρουσιάζονται σε μελλοντικές δικαστικές διαδικασίες και επιφέρουν δυσβάστακτο κόστος για δικηγόρους και δικαστικά έξοδα. Ερωτηθείς σχετικά με τι σημαίνει για τη δουλειά του η απόφαση, ο δημοσιογράφος απάντησε ότι οι τουρκικές αρχές «προσπαθούν να εμποδίσουν τη δουλειά μας, αλλά η αντίστασή μας θα συνεχιστεί ό,τι κι αν γίνει», επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του στην ελευθερία του Τύπου παρά τις απειλές.
